đồ cúng
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vật phẩm dâng lên thần linh, tổ tiên: "đồ cúng" chỉ những thức ăn, hoa quả, vàng mã hoặc các vật phẩm khác được bày biện để dâng lên trong các nghi lễ tín ngưỡng, thờ cúng.
- Lễ vật trong nghi thức tâm linh: Vật phẩm dùng để thể hiện lòng thành kính, biết ơn hoặc cầu mong sự phù hộ từ các đối tượng được thờ phụng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Mâm đồ cúng đầy đủ hoa quả, xôi, gà. (Mâm vật phẩm dâng cúng có đầy đủ hoa quả, xôi, gà.)
- Gia đình chuẩn bị đồ cúng để cúng ông bà vào ngày giỗ. (Gia đình chuẩn bị lễ vật để cúng ông bà vào ngày giỗ.)
Các cách sử dụng nâng cao
"bày đồ cúng": sắp xếp, trình bày các lễ vật lên bàn thờ hoặc mâm cúng.
- Trước khi cúng, phải bày đồ cúng cho chỉn chu. (Trước khi cúng, phải sắp xếp lễ vật cho chỉnh tề.)
"dâng đồ cúng": nâng, đưa lễ vật lên một cách trang trọng với thái độ thành kính.
- Người con trưởng thay mặt gia đình dâng đồ cúng lên tổ tiên. (Người con trưởng thay mặt gia đình dâng lễ vật lên tổ tiên.)
Biến thể và từ gần giống
Lễ vật (danh từ): vật phẩm dùng trong việc cúng tế, có nghĩa tương tự "đồ cúng" nhưng mang sắc thái trang trọng hơn.
- Lễ vật dâng lên đền thờ rất phong phú. (Vật phẩm dâng lên đền thờ rất phong phú.)
Đồ thờ (danh từ): chỉ chung các vật dụng (bát hương, lư hương, đèn, chân nến...) đặt trên bàn thờ, khác với "đồ cúng" thường là vật phẩm tiêu hao (thức ăn).
- Bộ đồ thờ bằng đồng được lau chùi sáng bóng. (Bộ dụng cụ thờ cúng bằng đồng được lau chùi sáng bóng.)
Từ đồng nghĩa
- Cỗ cúng: thường chỉ đồ cúng là thức ăn được chế biến thành mâm cỗ.
- Phẩm vật cúng: từ Hán Việt, chỉ các vật phẩm dùng để cúng tế.
Các cụm từ liên quan
Sắm đồ cúng: đi mua sắm, chuẩn bị các vật phẩm để cúng.
- Sáng sớm, bà đã ra chợ để sắm đồ cúng. (Sáng sớm, bà đã ra chợ để mua sắm lễ vật cúng.)
Hạ đồ cúng: hành động thu dọn, dọn mâm cúng sau khi nghi lễ kết thúc.
- Sau khi hương tàn, gia chủ hạ đồ cúng xuống. (Sau khi hương cháy hết, gia chủ thu dọn lễ vật cúng xuống.)
Thành ngữ liên quan
- Có thờ có thiêng, có kiêng có lành: Thành ngữ nói về sự thành tâm trong thờ cúng và kiêng kỵ sẽ mang lại điều tốt lành. "Đồ cúng" là một phần thể hiện sự "thờ" đó.
- Cụ bà luôn nói "có thờ có thiêng", nên mâm đồ cúng lúc nào cũng đầy đủ. (Cụ bà luôn nói "có thờ có thiêng", nên mâm lễ vật cúng lúc nào cũng đầy đủ.)